این کتاب، شامل یک مقدمه و پنج فصل است. فصل اول به دوره ی قدیم و فصل دوم به ادبیات مشترک و فصل سوم به دوره ی انتقال و فصل چهارم به ادب کلاسیک ترکمن و آخرین فصل نیز به ادبیات کلایسک اشاره دارد. برای اولین بار به زبان فارسی نگاشته شده و ودر زمینه ی تاریخ ادبی اندیشمندان ترکمن بیوگرافی مبسوطی را رایه می دهد تا خوانندگان بر سرگذشت و تاریخ زندگانی و سبک نگارش و آثار تک تک این اندیشمندان آگاهی یابد. در مقدمه ی کتاب آمده است:

سیری در تاریخ ادبیات ترکمن(از دوران اسلام تا قرن 13 هـ. ق/ 20 ميلادي)
امانقليچ شادمهـر
ناشر: انتشارات ايل آرمان
طرح روي جلد: همراه سارلي
چاپ اول: 1390
شمارگان: 1000
این کتاب، شامل یک مقدمه و پنج فصل است. فصل اول به دوره ی قدیم و فصل دوم به ادبیات مشترک و فصل سوم به دوره ی انتقال و فصل چهارم به ادب کلاسیک ترکمن و آخرین فصل نیز به ادبیات کلایسک اشاره دارد. برای اولین بار به زبان فارسی نگاشته شده و ودر زمینه ی تاریخ ادبی اندیشمندان ترکمن بیوگرافی مبسوطی را رایه می دهد تا خوانندگان بر سرگذشت و تاریخ زندگانی و سبک نگارش و آثار تک تک این اندیشمندان آگاهی یابد. در مقدمه ی کتاب آمده است:
شعر گسترده و پرشاخه تركي با چند هزار سال پيشينه، والاترين ميراث كهن تركي و شعر و ادب مكتوب تركمني با قدمت هزار سال و اندي يادگار يك فرهنگ و تمدن بزرگ است. با آن‎كه ياوران اين فرهنگ و تمدن از ديرباز داراي فرهنگ‏هاي متفاوت بودند، تحت تأثير فاتحان عرب قرار گرفته، به تدريج در چهارچوب وحدت فكري و ديني اسلام نضج يافته، با فرهنگ ايراني عجين شده‏اند. اما با اين حال استقلال معنوي و فكري خود را حفظ كردند و آثاري گرانبها به عنوان دستاوردي از گنجينه‏هاي كهن تا به امروز به يادگار گذاشته‏اند. اقوام ترك با ظهور ادبيات فارسي و رشد و گسترش زبان آن در مناطق شرقي، باز هم موقعيتش را به عنوان زبان عمومي از دست نداده، در كنار خلقِ آثار شكوهمند به زبان‏هاي عربي و فارسي، باعث حفظ و قوام و دوام زبان خود شدند. هرچند كه شعله‏هاي اين زبان بنا به اقتضاي اجتماعي و سياسي و ديني گاه به گاه شاهد تحولات و تغييراتي بوده، اما هرگز به افول نگراييده و خاموش نشده است. و نويسندگان در سده‎هاي مختلف ميراث‏داران فرهنگ كهن شدند و بر اساس مواريث معنوي‏ درخور حالشان بر پهنة پهناور اين ادبيات سهم خود را بخشيدند.
قابل ذكر كه بخش عمده اي از ادبيات كهن تركي به طور جبران‏ناپذيري از ميان رفته‏است و اين آثار گمشده نشان از خسارت‏هاي هنگفت ادبي و فرهنگي دارد. بسياري از آثار و دواوين و پديده‏ها نيز در نسخه‏هاي خطي پراكنده در اقصي نقاط جهان، نمونه‏هايي از خرمن شگفت‏انگيز آثار ادبي و مفاهيم فرهنگي آن ملت است. و به زعم ما توانسته، خدمت شاياني را به تمدن اسلامي و ايراني بنمايد.
پراكندگي موقعيت جغرافيايي تركان به‏خصوص تركمن‏ها، مشكل را براي مركزيت و محوريت يك فرهنگ دوچندان مي‏كند و نسخه‏هاي خطي به جا مانده در كتابخانه‏ها و موزه‏هاي معتبر جهان كه به صورت پراكنده نگهداري مي‏شود، مؤيد سخن ماست. قصد و هدف كتاب، كنكاشي در زندگي و احوال شاعران تركمن و بررسي آثار ايشان است، هرچند كه تاريخ ادبيات تركمن به زبانهاي مختلف از جمله انگليسي، فرانسوي، تركي و تركمني به خط كريل روسي نگارش شده، اما اين مجموعه، سعي دارد قلّه‏هاي انديشه و احساس بشري شاعران تركمن را بازآفريني و برخي از شاعران كه به سهم خود در غناي اين انديشه و احساس نقش داشتند را معرفي نموده، به بررسي آثار و احوال آنان بپردازد و در بررسي آثار و احوال شاعران به منابع اصلي كه به زبانهاي تركي استانبولي، تركمني و آذري با خطوط لاتين، كريل روسي و عربي نگاشته شده، در دو دسته تحقيقي و متون اصلي مي باشد، مراجعه شده است. خواه اين ديوان در پاكستان و يا در قازان چاپ شده باشد و يا در استانبول و عشق‏آباد، برخي از شاعران خود صاحب ديوان بودند و شهرت جهاني دارند مثل نسيمي و يا برخي از شاعران به دليل زندگي خاص و افكار بلندش مطرح بودند و صاحب ديوان نيستند و تنها چند نمونه از اشعار آن در دسترس بودند و يا اين‏كه برخي داراي سبك و سياق خاص ادبي بودند مانند يونس امره و يا در شرايط محيطي و تاريخي ويژه قرار داشتند و شاهد رخدادهاي تاريخي و وقايع بسيار بودند، چون برخوردار تركمن و يا سيّدي و ... . همه اين شاعران درخور حوصله و بضاعت اندك علمي نگارنده مورد بررسي قرار گرفته است و اين مجموعه مي‏تواند نخستين تاريخ ادبيات تركمني باشد كه به زبان فارسي تدوين و نگاشته شده است.
در انتخاب اشعار اين مجموعه سعي شده است كه از هر شاعر سه نمونه شعري برگزيده و ترجمه آن آورده شود. علاوه بر اين كه دربرگيرنده هزار و اندي سال شعر تركمن بوده، سعي شده با در نظر گرفتن جوهر و اصالت شعري از انواع و موضوعات مختلف شعري چون نعت رسول اكرم (ص)، منقبت خاندان پيغمبر، مرثيه شهداي كربلا، وصف طبيعت، اشعار عارفانه و عاشقانه، حماسه، نمونه‎هاي واقع‎گرايانه از حوادث طبيعي، تاريخ و مرثيه، خالي نباشد. اين نمونه هاي بديع و بعضا شاهكار به صورت آزاد و شعر جديد ترجمه شده است. برخي ترجمه هاي منظوم و به شيوه شعر نو كه مشاهده مي شود، حاصل تلاش ساليان گذشته، به منظور گردآوري و نشر ترجمه ي اشعار تركمني بوده است و مقدر شد در اين كتاب جاي گيرد.
انشاءالله اين كتاب جلد دوّمي خواهد داشت كه به بررسي آثار و احوال شاعران معاصر به همراه نمونه‏هايي از اشعار آنان از قرن بيستم تاكنون خواهد پرداخت و آنچه كه از شعر معاصر تركمن در سالهاي قبل ترجمه كرده‏ام و شرح حال آنان كه در مطبوعات چاپ شده است، در كتاب خواهد آمد.
در خاتمه نگارنده از راهنماييهاي ارزنده استاد يعقوب رحيمي داشلي‏برون تشكر و قدرداني نموده، از عنايت و توجه استاد آنه دردي عنصري و عبدالحکیم مختومی و دیگر دوستان... و نيز از مجموعه دست‏اندركاران همراه رايانه تشكر ويژه را دارد.